اسب بخار و گشتاور دوتا از مفهوم های پر کاربرد در تعریف قدرت و توان موتور هر خودرو می باشد که بر اساس رقمی که دارند کارایی موتور هر ماشین را نشان می دهد
با توجه به پرکاربرد بودن و مهم بودن این دو مفهوم قصد داریم در این مقاله از مجموعه مقالات آموزشی اتو گالری حیدر به تعریف و تفاوت های اسب بخار و گشتاور بپردازیم.
هر خودروساز برای معرفی خودرهای خود از معیار ها و شاخص های متفاوتی همچون مشخصات ظاهری، امکانات و ابعاد، رنگ و ویژگی های فنی استفاده می کند تا مشتریان با توجه به سلیقه و هزینه دست به انتخاب و خرید خودروی مورد نظر خود کنند.
در بین مشخصات فنی موتورخودرو مثل تعداد سیلندرها، حجم موتور، تعداد سوپاپ ها، نوع گیربکس ووو دو مفهوم اسب بخار و گشتاور نشان دهنده و معرف کارایی و قدرت هر موتور خودرو می باشد.
بطور کلی اسب بخار در نزد عموم شناخته تر می باشد و گشتاور بر حسب نیوتن برای متخصصین کاربرد بیشتری دارد.
با ما همراه باشید تا با دو مفهوم پرکاربرد اسب بخار و گشتاور در معرفی موتور خودرو بیشتر آشنا شویم.
در تعریف اسب بخار، توان موتور نشان داده می شود و اسب بخار نشان دهنده میزان توان و قدرت موتور و میزان کاری که در واحد زمانی مشخص انجام میدهد.
اسب بخار نیرویی است که بتواند 75 کیلوگرم را در طی یک ثانیه به میزان یک متر بالا ببرد.
وجه تسمیه مفهوم اسب بخار و استفاده از نام حیوان اسب به قدرت ، استقامت و سرعت اسب برمی گردد که در حیوانات دیگر هر سه با هم یافت نمیشود و شاید به همین دلیل باشد که جیمز وات در قرن 18 میلادی زمانی که قصد داشت بر روی توان موتورهای درون سوز تحقیق کند قدرت اسب را مبنا و معیار خود قرار داد.
در صنعت خودروسازی بریا معرفی توان موتور هر خودرو از واژه اسب بخرا استفاده می شود و این بدین معناست که اگر یک خودرو 105 اسب بخار داشته باشد یعنی می تواند یک وزنه به میزان 8775 کیلوگرم را در مدت یک ثانیه یک متر بالا ببرد که این نتیجه گیری زا حاصلضرب 105 در 75 بدست امده است. همچنین خودروسازان زمانی شمخص کردن توان و اسب بخار هر موتور به دور موتور در دقیقه هم توجه می کنند و بطور مثل اعلام میکنند توان موتور 105 اسب بخار در 5750 دور در دقیقه می باشد این بدین معناست که در دور موترو 5750 دور در دقیقه حداکثر توان موتور 105 اسب بخار می باشد که اگر دور موتور از عدد بیان شده بالاتر رود قدرت و توان موتور کاهش می یابد. در کنار دور موتور مفهوم دیگری که باعث کاهش توان موتور می شود کاهش راندمان حجمی موتور می باشد که با نصب سیستم VVT راندمان حجمی موتور تاحدودی جبران شده است.
تعریف توان و واحد آن اسب بخار به راحتی برای هر فردی قابل فهم و درک می باشد اما فهم گشتاور برای هر شخصی راحت نیست و برای فهمیدن گشتاور باید ابتدا با مفهوم نیرو که باعث حرکت می شود اشنا باشیم.
نیرو در مباحث فیزیک کمیتی است که باعث حرکت و شتاب گرفتن اجسام و اشیاء می شود و این نیرو بصورت برداری می باشد و واحد آن نیوتن است. (بر حسب نیوتن اندازه گیری می شود)

اگر نیرویی که بر حسب نیوتن اندازه گیری می شود برای چرخاندن، گردش و یا بصورت دورانی استفاده شود به آن گشتاور گفته می شود و در معرفی گشتاور موتور که چرخ ها را بصورت دورانی به حرکت درمی آورد از واژه نیوتن متر استفاده میشود.
در یک تعریف جامع گشتاور نیروی چرخشی است که باعث حرکت دورانی و چرخشی اجسام می شود. برای مثال نیرویی که برای باز کردن در شیشه مربا اعمال می شود گشتاور نامیده می شود.

در این تعریف توجه داشته باشیم که نیرو بر حسب نیوتن اندازه گیری می شود و برای کشیدن یا هول دادن اجسام استفاده می شود و گشتاور بر حسب نیوتن متر اندازه گیری می شود و برای چرخاندن اجسام استفاده می شود.
زمانی که رد سیلندرها ترکیب هوا و بنزین باعث احتراق می شود موج این احتراق به سطح پیستون برخورد می کند و ان را به حرکت در می آورد اما چون جهت حرکت پیستون ها خطی است این نیرو نمی تواند چرخ ها را به حرکت در بیاورد پس این نیرو باید به گشتاور تبدیل شود تا باعث حرکت دورانی چرخ های ماشین شود.
برای تبدیل حرکت خطی پیستون به گشتاور و حرکت چرخشی چرخ ها قطعات زیادی مثل گژین یپن، شاتون و میلنگ بکار گرفته می شوند و عواملی همچون طول شاتون و میلنگ و موقعیت گژبین در تبدیل نیروی خطی پیستون به گشتاور تاثیر مستقیم دارند.
حال که نیروی دَوَرانی (گشتاور) ایجاد شد توسط جعبه دنده (گیربکس) دیفرانسیل و پولوس ها به چرخ ها منتقل می شود و چرخ های خودرو به حرکت در می آید.
توان یا همان اسب بخار در دور موتور بالا به حداکثر می رسد و سپس کاهش می یابد اما بیشترین گشتاور در دور موتور میانی ایجاد می شود و سپس کاهش می یابد.
در رانندگی هم توصیه میشود با دور موتور متوسط رانندگی شود و یا تعویض دنده در دور موتور میانی انجام شود تا فشار کمتری به خودرو وارد شود و همچنین دور موتور بالا باعث هدر رفت انرژی و مصرف سوخت بیشتری می شود.

در نهایت یک موتور خوب اسب بخار و گشتاور مناسبی دارد و هر چه توان و گشتاور بیشتری داشته باشد از لحاظ مهندسی بهتر است اما دقت داشته باشیم که بیشترین گشتاور در دورهای پاین و میانی موتور تولید می شود و هر چه محدود دور موتور ثابت و پایدارتر باشد گشتاور افت کمتری می کند و نشانده تکنولوژی و ساخت بالای موتور می باشد.
امتیاز : 5
تعداد رای : 24